Incognito Reeks #11

Memoria

Charles Guthrie / Danny Koningstein

Als stripmaker ben je een gehandicapt striplezer. Je probeert trucs te onderscheiden van stijl. Je probeert alle lagen van de vertelstructuur te doorgronden. Je stripverhaal wordt lesmateriaal. En zo kom je zelden een strip tegen die je gewoon beetpakt, meesleurt en je simpelweg alles laat meemaken wat verteld wordt. 'Memoria' vormt een welkome uitzondering.

Daarom is Memoria op twee manieren te benaderen. Enerzijds zou je kunnen uitleggen hoe technisch kundig het verhaal in beeld wordt gebracht door Guthrie; hoe de flashbacks op vindingrijke wijze aansluiten op het heden. Hoe de in de Incognito Reeks gebruikelijke steunkleur een essentiële functie vervult in het contrast daartussen. De uitvoering getuigt van vakkundigheid en visuele creativiteit.

Maar op deze dingen ga je pas letten als je het verhaal een keer 'gelezen' hebt. Dan al 'voel' je het contrast tussen het levendig uitgebeelde verleden, en het kille, lege heden van het hoofdpersonage: een oudere vrouw, die in haar eentje een oud, vervallen huis bezoekt en herinneringen ophaalt. Aanleiding is het overlijdensbericht van een vroegere geliefde, wellicht de enige die ze gekend heeft, waarmee ze samen ooit het huis deelde.

De beelden die we bij aanvang van het verhaal zien zetten direct de toon voor het verdere verloop: 'Memoria' begint met het neerdwarrelen van bladeren, een aankondiging van de herfst. Een periode van kortstondig verval. Het seizoen dat ons laat zien dat alles wat eens gebloeid heeft, na verloop van tijd een dorre keerzijde openbaart.

Deze woorden zien we echter niet terug in 'Memoria'. Het verhaal wordt in zijn geheel verteld in beelden. Een gewaagde benadering: we zien van Danny Koningstein's oorspronkelijke script niet één woord terug in de strip. Dit vereist een blindelings vertrouwen in het verhalend vermogen van de tekenaar. De sprekende, gestileerde figuren van Guthrie sluiten hierop dan ook perfect aan; de personages zijn duidelijk herkenbaar en in elke panel is in één oogopslag te zien waar het om draait. Het geheel heeft een 'soepele', filmische kwaliteit.

Waarop wellicht wat valt aan te merken, is het vertelritme. Uit het nawoord blijkt dat 'Memoria' begon als strip van twee pagina's, nu uitgebreid tot 24. Als gevolg lijkt het tempo er soms wat bij in te schieten. Maar door het ontbreken van tekst bepaalt de lezer uiteindelijk zelf het tempo.

Hoe dan ook, 'Memoria' is een met zorg in beeld gebracht, stil verhaal, dat op gestileerde wijze vrijwel direct de juiste snaar weet te raken, zonder sentimenteel te worden.

Chris Evenhuis